Αντιπαλότητα ΗΠΑ-Κίνας, "ανταγωνιστική συνεργασία" και αντιιμπεριαλισμός στον 21ο αιώνα

Ο Promise Li είναι σοσιαλιστής από το Χονγκ Κονγκ που ζει σήμερα στο Λος Άντζελες και είναι μέλος των αμερικανικών σοσιαλιστικών οργανώσεων Tempest και Solidarity. Δραστηριοποιείται στη διεθνή αλληλεγγύη σε κινήματα από το Χονγκ Κονγκ και την Κίνα, την οργάνωση των κατοίκων κατά του εξευγενισμού στην Τσάιναταουν του Λος Άντζελες, και την οργάνωση των μεταπτυχιακών εργαζομένων. Σε αυτή την ευρεία συνέντευξη με τον Federico Fuentes για το Διεθνές Περιοδικό Σοσιαλιστικής Επανεκκίνησης LINKS, ο Li συζητά την πολύπλοκη πραγματικότητα του ιμπεριαλισμού του 21ου αιώνα, όπου η οικονομική αλληλεξάρτηση μεταξύ γεωπολιτικών μπλοκ σε συνθήκες έντασης διαμορφώνει τον ενδοϊμπεριαλιστικό ανταγωνισμό. Ο Li σκιαγραφεί επίσης πώς η "ανταγωνιστική συνεργασία" που αυτή παράγει εκδηλώνεται με όρους έντασης ΗΠΑ-Κίνας, οργάνωσης μεταξύ των κατοίκων του Χονγκ Κονγκ στο εσωτερικό και στο εξωτερικό και για το είδος της αντιπολεμικής και αντιιμπεριαλιστικής αλληλεγγύης που χρειαζόμαστε σήμερα.

 

Federico Fuentes. Κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα, είδαμε τον όρο ιμπεριαλισμός να χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει διάφορες καταστάσεις και, άλλοτε, να αντικαθίσταται από έννοιες όπως η παγκοσμιοποίηση και η ηγεμονία. Με αυτά τα δεδομένα, ποια αξία παραμένει στην έννοια του ιμπεριαλισμού και πώς ορίζετε τον ιμπεριαλισμό; Και κατά τον ορισμό του ιμπεριαλισμού, πόσα από τα γραπτά του Βλαντιμίρ Λένιν για το θέμα αυτό παραμένουν σημαντικά; Ποια στοιχεία, αν υπάρχουν, έχουν ξεπεραστεί από μεταγενέστερες εξελίξεις;

Promise Li. Η έννοια του ιμπεριαλισμού, ιδίως όπως θεωρητικοποιήθηκε από τους κλασικούς μαρξιστές, είναι σίγουρα ακόμη χρήσιμη για εμάς σήμερα - αλλά πρέπει να επικαιροποιήσουμε και να προσαρμόσουμε τις αναλύσεις τους στις σύγχρονες συνθήκες. Η παρατήρηση του Λένιν [1] ότι ένα "χαρακτηριστικό γνώρισμα του ιμπεριαλισμού είναι το χρηματιστικό κεφάλαιο" ακούγεται αληθινό, ίσως ακόμη περισσότερο σήμερα απ' ό,τι στην εποχή του με τη μαζική επέκταση του χρηματιστικού κεφαλαίου. Το πιο σημαντικό είναι ότι ο παγκόσμιος ιμπεριαλισμός παραμένει ένας ασταθής σχηματισμός - όχι μια "ειρηνική συνεργασία" μεταξύ καπιταλιστών που επιχείρησε να πει ο Καρλ Κάουτσκι - που χαρακτηρίζεται από μια "αντιπαλότητα μεταξύ πολλών μεγάλων δυνάμεων στην προσπάθεια για ηγεμονία", όπως περιέγραψε ο Λένιν.

Ο Λένιν είπε ότι "ο συντομότερος δυνατός ορισμός του ιμπεριαλισμού" είναι "το μονοπωλιακό στάδιο του καπιταλισμού". Αν αυτό αντιπροσωπεύει ένα προχωρημένο στάδιο του καπιταλισμού που ξεκίνησε στην εποχή του, τότε ζούμε σήμερα τα πιο προχωρημένα στάδια αυτού του προχωρημένου σταδίου. Τα μονοπώλια γίνονται όλο και μεγαλύτερα και πιο ολοκληρωτικά. Οι καπιταλιστές βρίσκουν ακόμη πιο περίπλοκους τρόπους να συγχωνεύονται και να συνδέονται μεταξύ τους, από τους πολυμερείς οργανισμούς, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), μέχρι τους " παγκόσμιους ιδιοκτήτες", όπως η BlackRock και η Vanguard, οι οποίοι κατέχουν πλειοψηφικά μερίδια σε κρατικές ή δημόσιες-ιδιωτικές συμπράξεις που συνδέονται με χώρες που βρίσκονται σε υποτιθέμενα αντίπαλα γεωπολιτικά μπλοκ. Ο Λένιν περιγράφει επίσης πώς "τα μονοπώλια, τα οποία έχουν αναπτυχθεί από τον ελεύθερο ανταγωνισμό, δεν εξαλείφουν τον τελευταίο, αλλά υπάρχουν πάνω από αυτόν και παράλληλα με αυτόν, και έτσι δημιουργούν μια σειρά από πολύ οξείες, έντονες αντιθέσεις, τριβές και συγκρούσεις". Αυτή η αντίφαση μεταξύ μονοπωλίων και ανταγωνισμού έχει γίνει ακόμη πιο έντονη με την άνοδο της πολυπολικότητας.

Έτσι, αυτή η άνοδος μιας νέας εποχής ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού δεν είναι καθόλου γραμμική, ούτε διαταράσσει σαφώς την αυτοκρατορική ηγεμονία του δυτικού κεφαλαίου. Εδώ, νομίζω ότι δεν δίνουμε αρκετή προσοχή σε άλλες κλασικές μαρξιστικές θεωρίες για τον ιμπεριαλισμό πέρα από τον Λένιν. Αν και ακατέργαστη, η διατύπωση της Ρόζα Λούξεμπουργκ για τον ιμπεριαλισμό [2] κατανοεί σωστά τον ιμπεριαλισμό ως "πολιτική έκφραση της διαδικασίας συσσώρευσης του κεφαλαίου στον ανταγωνιστικό αγώνα του για το ανέγγιχτο εναπομείναν τμήμα του μη καπιταλιστικού παγκόσμιου χώρου". Βλέπει τον ιμπεριαλισμό ως έναν τρόπο για να περιγράψει όχι απλώς τα χαρακτηριστικά διακριτών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, αλλά την ίδια τη λογική του τρόπου με τον οποίο αναπτύσσεται η καπιταλιστική παγκόσμια οικονομία - με στόχο την ανάπτυξη νέων συντελεστών για τη διευκόλυνση μιας παγκόσμιας διαδικασίας συσσώρευσης κεφαλαίου. Ο Νικολάι Μπουχάριν το επέκτεινε αυτό [3] εντοπίζοντας ένα διαλεκτικό χαρακτηριστικό του καπιταλιστικού παγκόσμιου συστήματος, το οποίο είναι ταυτόχρονα "μια διεθνοποίηση του κεφαλαίου" και "μια διαδικασία "εθνικοποίησης" του κεφαλαίου".

Η εστίαση της Λούξεμπουργκ και του Μπουχάριν στον ιμπεριαλισμό ως μια ενιαία παγκόσμια διαδικασία (αν και γεμάτη εσωτερικές εντάσεις) μας επιτρέπει να κατανοήσουμε τη νέα άνοδο των εθνικών οικονομικών μπλοκ, των γεωπολιτικών εντάσεων και των μορφών βιομηχανικού εθνικισμού που έχουν αναδυθεί στο πλαίσιο μιας παγκόσμιας οικονομίας που είναι πιο αλληλοεξαρτώμενη από ποτέ. Οι διακηρύξεις για την παρακμή του νεοφιλελευθερισμού είναι πρόωρες: αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι στην πραγματικότητα απλώς μια αναδιαμόρφωση διαφορετικών κρατικών κεφαλαίων που συνδέονται αναπόσπαστα μέσω της χρηματιστικοποίησης. Οι νέες βιομηχανικές πολιτικές και οι εθνικισμοί απλώς υπαγορεύουν νέους όρους υπό τους οποίους η παγκοσμιοποίηση επιμένει. Για παράδειγμα, οι οικονομολόγοι υπερτονίζουν τη μείωση των κινεζικών εισαγωγών στις Ηνωμένες Πολιτείες: στην πραγματικότητα, τα περισσότερα από αυτά τα εμπορεύματα απλώς επαναδρομολογούνται μέσω χωρών όπως το Μεξικό και το Βιετνάμ [4]. Οι άνθρωποι της εργατικής τάξης, ιδίως στον παγκόσμιο Νότο, συνεχίζουν να υφίστανται εκμετάλλευση. Νέες συμμαχίες και αντιπαλότητες μπορεί να αναδιατάσσουν τις σχέσεις μεταξύ των διαφόρων αστικών τάξεων του παγκόσμιου Νότου και των παραδοσιακών ιμπεριαλιστών, αλλά ο πυρήνας της δομής του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού παραμένει εξαιρετικά ανθεκτικός.

Φυσικά, η αντίληψη του Λένιν και του Μπουχάριν για τον ενδοϊμπεριαλιστικό ανταγωνισμό εξακολουθεί να είναι επίκαιρη. Αλλά σε αντίθεση με τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, η οικονομική αλληλεξάρτηση ακόμη και μεταξύ γεωπολιτικών μπλοκ -που ενισχύεται από τους νέους πολυμερείς οικονομικούς οργανισμούς- δημιουργεί νέους όρους μέσω των οποίων διαμορφώνεται ο ενδοϊμπεριαλιστικός ανταγωνισμός. Για παράδειγμα, όπως επισημαίνουν οικονομολόγοι όπως ο Μίνκι Λι [5] και ο Μάικλ Ρόμπερτς [6] , χώρες όπως η Κίνα δέχονται λιγότερη αξία από αυτή που εξάγουν. Αλλά όπως έχει σημειώσει ο Τζον Σμιθ [7] , δυναμικές όπως αυτή δεν είναι το μόνο που καθορίζει αν μια χώρα είναι ιμπεριαλιστική. Ονομάζει τον ιμπεριαλισμό των πρώτων υλών ως μια μορφή ιμπεριαλισμού -που υπερβαίνει τις εκτιμήσεις για τη μεταφορά αξίας- στην οποία οι χώρες αυτές συμμετέχουν μαζί με τις παραδοσιακές δυτικές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Η πολιτική του ρεβανσισμού ενισχύει επίσης τον ιμπεριαλιστικό ορίζοντα ανερχόμενων ιμπεριαλιστών όπως η Ρωσία. Όπως παραδέχεται ανοιχτά ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντμίρ Πούτιν, το συμφέρον της Ρωσίας να εξασφαλίσει τη σφαίρα επιρροής της στην Ουκρανία με βίαια επεκτατικά μέσα υπερβαίνει την πίεση του ΝΑΤΟ (το οποίο αναμφίβολα παίζει βασικό, αλλά όχι καθολικό, ρόλο στη διαμόρφωση της ρωσικής εισβολής) [8].

Η επιμονή των παραδοσιακών δυτικών αυτοκρατορικών διεκδικήσεων (που αποδεικνύεται από την αντίδραση της Γαλλίας στις εξελίξεις στον Νίγηρα) και οι ανανεωμένες ρεβανσιστικές διεκδικήσεις των ανερχόμενων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων επιβεβαιώνουν ένα άλλο βασικό χαρακτηριστικό του ιμπεριαλισμού που εντόπισε ο Λένιν (στηριζόμενος στον Ρούντολφ Χίλφερντινγκ) [9] : ανάμεσα στους μυριάδες κοινωνικούς ανταγωνισμούς που εντείνει ο ιμπεριαλισμός, ένας βασικός είναι "η εντατικοποίηση της εθνικής καταπίεσης". Η Ροχίνι Χένσμαν υπογραμμίζει την επιμονή του "εθνικού σοβινισμού" σήμερα [10] , τον οποίο ο Λένιν ανέδειξε ως θεμελιώδες χαρακτηριστικό όχι μόνο του κυρίαρχου μπλοκ, αλλά και των εργαζομένων, ακόμη και των σοσιαλιστών, στο έθνος που καταπιέζει. Εξίσου σημαντικό, όπως τόνισε ο Λένιν στα γραπτά του για την εθνική αυτοδιάθεση, το γεγονός ότι ορισμένα καταπιεστικά έθνη είναι υποταγμένα στις ισχυρότερες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις του παγκόσμιου συστήματος δεν διαγράφει τη νομιμότητα των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων εναντίον αυτών των εθνών. Ο Λένιν έγραφε ότι "ακόμα και η Ρωσία, για παράδειγμα, είναι πλήρως εξαρτημένη, οικονομικά, από την εξουσία του ιμπεριαλιστικού χρηματιστικού κεφαλαίου των "πλούσιων" αστικών χωρών ... ακόμα και η Αμερική του 19ου αιώνα ήταν, οικονομικά, μια αποικία της Ευρώπης ... αλλά αυτό δεν έχει καμία σχέση με το ζήτημα των εθνικών κινημάτων και του εθνικού κράτους" [11] . Με άλλα λόγια, οι δυτικές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις δεν έχουν το μονοπώλιο του ιμπεριαλισμού και του εθνικού σοβινισμού - οι συνεχείς επιθέσεις του Λένιν στον σοβινισμό της Μεγάλης Ρωσίας το ανέδειξαν αυτό. Με την άνοδο νέων ιμπεριαλιστικών και προηγμένων καπιταλιστικών χωρών εκτός του δυτικού μπλοκ, πρέπει να θυμόμαστε πώς ο Λένιν υπογράμμισε το δικαίωμα των εθνών στην αυτοδιάθεση, ακόμη και εκείνων που βρίσκονται ανάμεσα σε ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.

Φυσικά, καμία αρχή δεν πρέπει να είναι τόσο απόλυτη ώστε - όπως ο Λένιν επέκρινε τον Κάουτσκι για την εργαλειοποίηση της σερβικής εθνικής απελευθέρωσης εναντίον της Αυστρίας για να δικαιολογήσει τη σοσιαλιστική υποστήριξη στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο [12] - να δικαιολογεί "οποιαδήποτε μεμονωμένη εξέταση ενός αντικειμένου". Ταυτόχρονα, αρνήθηκε επίσης να απονομιμοποιήσει δογματικά όλα τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα [13] μόνο και μόνο επειδή αυτά χρησιμοποιούνται ως όπλο από άλλους ιμπεριαλιστικούς παράγοντες: "Το γεγονός ότι ο αγώνας για την εθνική απελευθέρωση ενάντια σε μια ιμπεριαλιστική δύναμη μπορεί, υπό ορισμένες συνθήκες, να χρησιμοποιηθεί από μια άλλη "Μεγάλη" Δύναμη για τα εξίσου ιμπεριαλιστικά της συμφέροντα, δεν θα πρέπει να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα στο να παρακινήσει τη Σοσιαλδημοκρατία να απαρνηθεί την αναγνώρισή της του δικαιώματος των εθνών στην αυτοδιάθεση, απ' ό,τι οι πολυάριθμες περιπτώσεις χρησιμοποίησης από την αστική τάξη των δημοκρατικών συνθημάτων με σκοπό την πολιτική εξαπάτηση και την οικονομική ληστεία, (για παράδειγμα, στις λατινικές χώρες), είχαν μεγαλύτερη βαρύτητα στο να την παρακινήσουν να απαρνηθεί τον ρεπουμπλικανισμό". Το κλειδί είναι να μην πλατειάζουμε με γενικότητες [14], αλλά "να διερευνούμε κάθε κοινωνικό ζήτημα ... μέσα σε καθορισμένα ιστορικά όρια και, αν αναφέρεται σε μια συγκεκριμένη χώρα (π.χ. το εθνικό πρόγραμμα για μια συγκεκριμένη χώρα), να λαμβάνονται υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που διακρίνουν τη χώρα αυτή από άλλες της ίδιας ιστορικής εποχής".

Η άνοδος του φασισμού και η όξυνση της περιπλοκής μεταξύ του ενδοϊμπεριαλιστικού πολέμου και των διαφόρων εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο απαιτούσε μια νέα προσέγγιση των ζητημάτων της εθνικής απελευθέρωσης και του αντιιμπεριαλισμού (στην οποία ο Ερνέστ Μαντέλ τόλμησε να απαντήσει [15]). Παρομοίως, πρέπει να επικαιροποιήσουμε τις αναλύσεις μας για να λάβουμε υπόψη τους παλιούς και ανερχόμενους ιμπεριαλιστές για να ενδυναμώσουμε αποτελεσματικότερα τα επαναστατικά κινήματα όχι μόνο σε μια συγκεκριμένη περιοχή, αλλά για πολλούς που βιώνουν πολύ διαφορετικές πολιτικές κληρονομιές. Από τον γραφειοκρατικό καπιταλισμό των πρώην "υπαρκτών σοσιαλιστικών κρατών" μέχρι τη φρίκη της νεοφιλελεύθερης θεραπείας σοκ υπό τις "φιλελεύθερες δημοκρατίες".

Federico Fuentes: Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η παγκόσμια πολιτική φαινόταν να κυριαρχείται σε μεγάλο βαθμό από πολέμους που επεδίωκαν την ενίσχυση του ρόλου του αμερικανικού ιμπεριαλισμού ως μοναδικού παγκόσμιου ηγεμόνα. Ωστόσο, τα πιο πρόσφατα χρόνια, φαίνεται να συντελείται μια μετατόπιση. Ενώ οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να αποσυρθούν από το Αφγανιστάν, είδαμε τη Ρωσία να εισβάλλει στην Ουκρανία, την επέκταση του οικονομικού ρόλου της Κίνας στο εξωτερικό, και ακόμη και σχετικά μικρότερα έθνη όπως η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία να επιδεικνύουν τη στρατιωτική τους δύναμη πέρα από τα σύνορά τους. Σε γενικές γραμμές, πώς θα ερμηνεύατε τις τρέχουσες δυναμικές που διαδραματίζονται στο πλαίσιο του παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού συστήματος;

Promise Li: Θέλω να αναβιώσω έναν όρο που επινόησε πρώτος ο Γερμανός μαρξιστής Όγκουστ Θαλχάιμερ και τον επέκτειναν ο Αυστροβραζιλιάνος μαρξιστής Έριχ (Έρικο) Σακς και άλλα μέλη της βραζιλιάνικης μαρξιστικής συλλογικότητας Política Operária (POLOP) [16], ο οποίος περιγράφει επαρκώς το παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα σήμερα: "ανταγωνιστική συνεργασία". Ο όρος χρησιμοποιήθηκε από τον Θαλχάιμερ, ακολουθώντας την ανάλυση του Μπουχάριν για το καπιταλιστικό παγκόσμιο σύστημα ως μια αντιφατική ενότητα στο βιβλίο του "Η πολιτική και η οικονομία της μεταβατικής περιόδου", για να εξηγήσει πώς μπορούν να υπάρχουν οξείες και ακόμη και βίαιες εντάσεις μεταξύ των καπιταλιστικών κρατών, ενώ όλα συνεχίζουν να διατηρούν την ίδια παγκόσμια διαδικασία συσσώρευσης κεφαλαίου. Όπως περιγράφει το πρόγραμμα της POLOP του 1967 [17], η ανταγωνιστική συνεργασία απεικονίζει "μια συνεργασία που αποσκοπεί στη διατήρηση του συστήματος και η οποία έχει τη βάση της στην ίδια τη διαδικασία συγκεντροποίησης του κεφαλαίου και η οποία δεν εξαλείφει τους ανταγωνισμούς που είναι εγγενείς στον ιμπεριαλιστικό κόσμο". Οι θεωρητικοί του POLOP προχώρησαν πέρα από τον Θαλχάιμερ για να διευκρινίσουν ότι μια τέτοια ώθηση για τη διατήρηση των καπιταλιστικών σχέσεων μπορεί να χαρακτηρίζει τις άρχουσες τάξεις που εκφράζουν μια "αντιιμπεριαλιστική" εξωτερική πολιτική. Τα αντιιμπεριαλιστικά αισθήματα μεταξύ των λαών μπορούν να ωθήσουν αυτές τις αστικές τάξεις προς αυτή τη θέση, αλλά, "αυτός ο εθνικισμός, που συχνά εκμεταλλεύονται οι ντόπιες αστικές τάξεις, χρησιμεύει ως πίεση στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις να βελτιώσουν τους όρους των οικονομικών τους σχέσεων [που διασφάλιζαν] ότι η συνέχεια της ιμπεριαλιστικής εκμετάλλευσης ήταν εξασφαλισμένη μετά την αποχώρηση των αποικιακών στρατών".

Αυτό περιγράφει απόλυτα τις ενέργειες των χωρών BRICS+ σήμερα. Ο Πάτρικ Μποντ, η Άνα Γκαρσία , ο Μιγκέλ Μπόρμπα, [18] μεταξύ άλλων πολιτικών οικονομολόγων, έχουν επισημάνει εδώ και καιρό πώς αυτά τα καθεστώτα "μιλούν αριστερά, βαδίζουν δεξιά". Οι αυξανόμενες αντιπαλότητες μεταξύ διαφορετικών κρατών δεν ακυρώνουν την αλληλεξάρτηση. Οι BRICS έχουν χάσει αμέτρητες ευκαιρίες να απελευθερωθούν από τη δυτική οικονομική ηγεμονία στην πράξη, παρά την αντιιμπεριαλιστική ρητορική τους. Η Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα, η οποία διαφημίζεται από ορισμένους ως εναλλακτική λύση στα δυτικά τραπεζικά ιδρύματα για τον παγκόσμιο Νότο, επισημοποίησε πρόσφατα τη συνεργασία της με την Παγκόσμια Τράπεζα [19] . Ο Μποντ παρατηρεί ότι η Κίνα αύξησε και εδραίωσε την τρίτη μεγαλύτερη δύναμη ψήφου στο ΔΝΤ, κερδίζοντας μάλιστα κάποια σε βάρος χωρών του παγκόσμιου Νότου, όπως η Νιγηρία και η Βενεζουέλα [20] . Οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα [21] και οι θεσμικοί επενδυτές [22] αποτελούν τρόπους με τους οποίους η Σαουδική Αραβία, η Κίνα, η Βραζιλία κ.λπ. αναπτύσσουν νέους κόμβους συσσώρευσης - και διαιωνίζουν τους υπάρχοντες σε συνεργασία με τη Δύση. Η αντιπαλότητα ΗΠΑ-Κίνας έχει οδηγήσει σε κάποια στρατηγική αποσύνδεση των βιομηχανιών, όπως και πολλά εμπορεύματα απλώς επαναδρομολογούνται μέσω τρίτων. Η φρικτή ρωσική εισβολή στην Ουκρανία υποτίθεται ότι εισήγαγε μια νέα εποχή δυτικής απομόνωσης του ρωσικού κεφαλαίου μέσω κυρώσεων, αλλά η Κοινοπραξία του Αγωγού της Κασπίας [23]- στην οποία στελέχη της Chevron εργάζονται μαζί με ρωσικές εταιρείες στις οποίες έχουν επιβληθεί κυρώσεις - συνεχίζεται απρόσκοπτα. Οι αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ της Κίνας και της Ινδίας είναι ένα παράδειγμα για το πώς υπάρχουν δυνητικά ασυμβίβαστες αντιθέσεις και εντός του μπλοκ BRICS+. Όπως γράφει η Τίθι Μπαττατσάρια, " οι συμμαχίες του νέου Ψυχρού Πολέμου είναι πιο χαλαρές. Τείνουν να είναι λιγότερο απόλυτες- είναι μερικές και υπόκεινται σε συνεχείς πιέσεις και μετατοπίσεις ". [24]

Οι ΗΠΑ παραμένουν η κυρίαρχη ιμπεριαλιστική δύναμη στον κόσμο, αν και η Αριστερά συχνά παραβλέπει πώς οι υποτιθέμενοι αντίπαλοί της βοηθούν στην πραγματικότητα στη διατήρηση αυτής της δύναμης, ακριβώς όπως αμφισβητούν πτυχές της για να πάρουν μερίδιο από την πίτα για τον εαυτό τους. Τα συμφέροντα των διαφορετικών εθνικών καπιταλιστών επίσης συχνά δεν ευθυγραμμίζονται καθαρά: μεγάλοι διευθύνοντες σύμβουλοι των ΗΠΑ και της Γερμανίας αποδέχθηκαν με προθυμία την πρόσκληση του Κινέζου υπουργού Εξωτερικών Κιν Γκανγκ για συναντήσεις και βαθύτερη συνεργασία, ακριβώς όπως η Επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ για το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ) τροφοδότησε περαιτέρω τις αντι-κινεζικές πολιτικές. Οποιαδήποτε σωστή ανάλυση του παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού συστήματος σήμερα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τέτοιες αντιφάσεις και ρευστότητα μεταξύ των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Ο Σύρος συγγραφέας Γιασίν αλ-Χατζ Σάλεχ αποκάλεσε πρόσφατα αυτό το φαινόμενο "ρευστό ιμπεριαλισμό" [25] , στο πλαίσιο του κοινού συμφέροντος των ΗΠΑ και της Ρωσίας για τη διατήρηση της εξουσίας του Μπασάρ αλ-Άσαντ στη Συρία. Τέτοιες νέες έννοιες μας φέρνουν πιο κοντά στην κατανόηση του παγκόσμιου συστήματος σήμερα, περισσότερο από την απλή μονοπολικότητα των ΗΠΑ ή την παραδοσιακή ενδοϊμπεριαλιστική αντιπαλότητα χωρίς επιφυλάξεις, αλλά χρειάζονται ακόμη περισσότερες αναλύσεις.

Federico Fuentes: Υπό το πρίσμα των σημερινών συζητήσεων, πώς θεωρείτε ότι η Κίνα και η Ρωσία εντάσσονται σήμερα στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα; Και πώς βλέπετε το ζήτημα της πολυπολικότητας;

Promise Li: Η πολυπολικότητα, χωρίς την επιρροή των μαχητικών αντικαπιταλιστικών μαζικών κινημάτων, μπορεί να είναι απλώς άλλη μια έκφραση του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού. Πράγματι, ο νεοφιλελευθερισμός διατηρήθηκε με τη βοήθεια αυτών των νέων πόλων. Ο Βιτζάι Πρασάντ παραδέχτηκε το 2013 ότι οι BRICS δεν είναι τίποτα άλλο παρά "νεοφιλελευθερισμός με χαρακτηριστικά του Νότου". Από τότε ο Πρασάντ έχει γίνει πολύ πιο αισιόδοξος για τα BRICS, κάτι που είναι εντυπωσιακό, δεδομένης της πρόσφατης εισόδου αυταρχικών νεοφιλελεύθερων μοναρχιών όπως η Σαουδική Αραβία στα BRICS και της απροκάλυπτα ιμπεριαλιστικής εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Υπάρχει πλέον όλο και λιγότερη βάση για μια αντιιμπεριαλιστική και αντικαπιταλιστική ιδεολογική συνοχή -πολύ λιγότερη από αυτή που ένωνε τις άρχουσες ελίτ στη διάσκεψη του Μπαντούνγκ στο παρελθόν [26] - και οπωσδήποτε περισσότερα περιθώρια για τη συνέχιση της συσσώρευσης του κεφαλαίου.

Οι δύο βασικοί ηγέτες των BRICS+, η Κίνα και η Ρωσία, μπορεί να πρωτοστατούν στην οικονομική ανεξαρτησία από τη Δύση σε ορισμένες πτυχές. Αλλά οι προσπάθειες αυτές αδυνατούν να έρθουν σε ρήξη με τη συσσώρευση του κεφαλαίου. Ακόμα χειρότερα, οι BRICS+ ενισχύουν μερικές φορές τον κεντρικό ρόλο των δυτικών ιμπεριαλιστικών θεσμών. Η Διακήρυξη Γιοχάνεσμπουργκ ΙΙ τον Αύγουστο [27] υποστηρίζει την εξουσία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) και της G20 και "ενθαρρύνει[ε] τα πολυμερή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τους διεθνείς οργανισμούς να διαδραματίσουν εποικοδομητικό ρόλο στην οικοδόμηση παγκόσμιας συναίνεσης για τις οικονομικές πολιτικές και στην πρόληψη των συστημικών κινδύνων οικονομικής διαταραχής και χρηματοπιστωτικού κατακερματισμού". Όπως περιέγραψαν κάποτε οι Βραζιλιάνοι θεωρητικοί της ανταγωνιστικής συνεργασίας, οι εθνικές αστικές τάξεις των λεγόμενων ανένταχτων ή "αντιιμπεριαλιστικών" χωρών μπορούν να αγωνιστούν για ένα μεγαλύτερο μερίδιο των κερδών χωρίς να αλλάξουν ριζικά το παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Υπό αυτή την έννοια, η Κίνα (όπως και η Ρωσία) αναπτύσσει όλο και περισσότερο αυτό που ο Μίνκι Λι αποκαλεί "συμπεριφορές που μοιάζουν με ιμπεριαλιστικές στις αναπτυσσόμενες χώρες" [28], όπως και σίγουρα έχει παίξει έναν υπο-ιμπεριαλιστικό ρόλο. Η πολυπολικότητα, που κάθε άλλο παρά αποτελεί εναλλακτική λύση στον ιμπεριαλισμό, δείχνει ένα νέο πεδίο στο οποίο μεγάλες και μεσαίου μεγέθους δυνάμεις διατηρούν και αμφισβητούν διαφορετικές πτυχές του δυτικού ιμπεριαλισμού, η καθεμία για να εξασφαλίσει μια μεγαλύτερη σφαίρα επιρροής στο καπιταλιστικό σύστημα. Ανεξάρτητα από την εκτίμηση του καθενός σχετικά με το αν η Κίνα ή η Ρωσία είναι μια ιμπεριαλιστική χώρα με οποιοδήποτε μέτρο, θα πρέπει να είναι αναμφίβολα σαφές ότι οι χώρες αυτές ενισχύουν τον παγκόσμιο ιμπεριαλισμό με μια ορισμένη έννοια, αντί να τον αμφισβητούν.

Ο αντιιμπεριαλισμός σήμερα πρέπει να ξεκινήσει με αυτή την αναγνώριση, όχι με την αφελή ελπίδα ότι η ίδια η ύπαρξη διαφορετικών πόλων θα ανοίξει χώρο για επαναστατική δράση. Ο Σαμίρ Αμίν προειδοποίησε γι' αυτό το θέμα το 2006, [29] λέγοντας ότι "οι απαραίτητες οικονομικές επιλογές και τα πολιτικά μέσα θα πρέπει να αναπτυχθούν σύμφωνα με ένα συνεκτικό σχέδιο- δεν θα προκύψουν αυθόρμητα μέσα από τα τρέχοντα μοντέλα που επηρεάζονται από το καπιταλιστικό, νεοφιλελεύθερο δόγμα". Σε χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία και το Ιράν, οι χώροι κινητοποίησης, ώστε τα κινήματα να μπορούν να ενωθούν για να διαμορφώσουν τέτοια συνεκτικά σχέδια, έχουν περιοριστεί δραστικά, και δεν έχουν διευρυνθεί, με την άνοδο των BRICS+. Οι υποστηριζόμενες από τα κινήματα εκλογικές νίκες της Αριστεράς στη Λατινική Αμερική τα τελευταία χρόνια -που επίσης δέχονται τώρα νέες επιθέσεις από τη Δεξιά- δεν μεταφράζονται αυτόματα σε καλύτερες συνθήκες για τα κινήματα στην άλλη πλευρά του κόσμου. Ανάλογα με τη δύναμη των κινημάτων στην περιοχή, η πολυπολικότητα μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερες συνθήκες αγώνα συγκριτικά με τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό - ή να αποδειχθεί εξίσου κακή, αν όχι χειρότερη. Το θέμα είναι ότι η πολυπολικότητα από μόνη της δεν εγγυάται καμία από αυτές τις πραγματικότητες, είναι η σχέση μεταξύ των αντικειμενικών συνθηκών και της πραγματικής δράσης των κινημάτων που καθορίζει το μέλλον της.

Federico Fuentes: Πώς έχουν επηρεάσει οι εντάσεις ΗΠΑ-Κίνας την πολιτική και τους αγώνες στο Χονγκ Κονγκ και μέσα στη Διασπορά από το Χονγκ Κονγκ/Κίνα στις ΗΠΑ;

Promise Li: Ο ενδοϊμπεριαλιστικός ανταγωνισμός μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας έχει κάνει τη διατήρηση ανεξάρτητων κινημάτων στο Χονγκ Κονγκ και στη διασπορά πολύ πιο δύσκολη. Η φιλοδυτική τάση πολλών αντιφρονούντων σε αυτές τις κοινότητες είναι αναμφισβήτητη και το γιατί υπάρχει αυτή η τάση είναι ένα περίπλοκο ζήτημα [30]. Στα γραπτά μου, διερευνώ γιατί πολλοί αντιφρονούντες του Χονγκ Κονγκ έχουν προτίμηση στη Δύση [31] . Πρώτον, οι γενιές επιρροής από τους Σινοφώνους φιλελεύθερους αντιφρονούντες που αποστρέφονται την ταξική πολιτική κριτική και υποστηρίζουν τον δυτικό φιλελευθερισμό. Ένας άλλος βασικός λόγος είναι ότι οι εντάσεις ΗΠΑ-Κίνας έχουν επιδεινώσει αυτό που ο Γιάο Λιν αποκαλεί πολιτική του "φάρου" (beaconism) μεταξύ των κοινοτήτων των αντιφρονούντων [32]. Όπως εξηγεί ο Λιν, "η τραυματική εμπειρία του κομματικού-κρατικού ολοκληρωτισμού ωθεί τους Κινέζους φιλελεύθερους σε μια πορεία αναζήτησης αντι-CCP σε αναζήτηση αποστειρωμένων και ωραιοποιημένων εικόνων της δυτικής (ιδίως της αμερικανικής) πολιτικής πραγματικότητας, γεγονός που τρέφει τόσο τη νεοφιλελεύθερη συγγένειά τους όσο και την τάση τους για μια Τραμπική μεταμόρφωση". Η πόλωση των εντάσεων και η υποκριτική υποστήριξη μέρους του αμερικανικού κατεστημένου στις διαδηλώσεις του Χονγκ Κονγκ επιτάχυναν αυτήν την τάση.

Ένας κοινός στόχος μεταξύ των κυρίαρχων ελίτ των ΗΠΑ και της Κίνας, που ενισχύεται από ορισμένους στο στρατόπεδο των αντιφρονούντων που τάσσονται υπέρ της δημοκρατίας, είναι να αποτρέψουν την ανάπτυξη μιας πολιτικής εναλλακτικής λύσης που βασίζεται στην οικοδόμηση ανεξάρτητων μαζικών οργανώσεων προς έναν αντικαπιταλιστικό ορίζοντα. Το κύριο πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι η Αριστερά ήταν αδύναμη και κατακερματισμένη στο Χονγκ Κονγκ και τη διασπορά ακόμη και πριν αρχίσει η καταστολή το 2020, αλλά ότι για δεκαετίες οι άνθρωποι δεν ήταν σε θέση ούτε καν να συλλάβουν τι σημαίνει αριστερή - πόσο μάλλον σοσιαλιστική - πολιτική ή μοντέλα οργάνωσης. (Πολλοί κάτοικοι του Χονγκ Κονγκ δυστυχώς συνδέουν την "αριστερά" με το ΚΚΚ ή το Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ!) Αυτή η σύγχυση οφείλεται, χωρίς όμως να μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε κανέναν από αυτούς τους παράγοντες: στην κληρονομιά της βρετανικής αποικιοκρατίας, στον πολυετή φιλελεύθερο προσανατολισμό της φιλο-δημοκρατικής αντιπολίτευσης και στην προδοσία των σοσιαλιστικών αρχών από το ΚΚΚ. Οι εντάσεις ΗΠΑ-Κίνας έχουν απλώς επιδεινώσει αυτό το πρόβλημα, περιορίζοντας τους πολιτικούς ορίζοντες των ανθρώπων και αναγκάζοντάς τους να στραφούν προς τον έναν ή τον άλλο ηγεμόνα ως πολιτική λύση στα δεινά τους.

Επιπλέον, ο σοβινισμός που τροφοδοτούν και οι δύο χώρες ως αποτέλεσμα αυτής της γεωπολιτικής αντιπαλότητας ενισχύει επικίνδυνα την ικανότητα και των δύο κρατών να χρησιμοποιούν ως όπλο την υποθετική "ξένη ανάμειξη" προκειμένου να καταστείλουν τα εγχώρια κινήματα. Η αντικινεζική ρητορική και οι αντι-κινεζικές πολιτικές στο κατεστημένο των ΗΠΑ [33] παρέχουν περαιτέρω δύναμη στο κράτος να περιορίζει τις πολιτικές ελευθερίες και να κάνει διακρίσεις σε βάρος των Κινέζων και άλλων Ασιατικών Αμερικανικών κοινοτήτων. Αυτό δεν είναι παρά ένας καθρέφτης του τρόπου με τον οποίο η Κίνα έχει επεκτείνει σε τεράστιο βαθμό τις επιθέσεις της στα δημοκρατικά δικαιώματα του λαού στο Χονγκ Κονγκ [34]. Χρησιμοποιεί τους νόμους περί εθνικής ασφάλειας για να κατηγορήσει και να προφυλακίσει πολύ περισσότερους ακτιβιστές και καθημερινούς ανθρώπους πέρα από εκείνους που έχουν πραγματικούς δεσμούς με το αμερικανικό κράτος - χωρίς τα κατάλληλα αποδεικτικά στοιχεία ή τη νόμιμη διαδικασία. Έτσι, και τα δύο καθεστώτα προωθούν τους ιμπεριαλιστικούς στόχους υπό το πρόσχημα ευγενέστερων σκοπών, με το ένα να χρησιμοποιεί ως όπλο τον λόγο περί ελευθερίας και δημοκρατίας και το άλλο τον αντιιμπεριαλισμό και την ειρήνη.

Οι στρατιωτικές εντάσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας απειλούν αναμφίβολα τα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων παντού. Οι σοσιαλιστές πρέπει να εργαστούν για να καταπολεμήσουν τις αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, αλλά η τελική λύση δεν είναι επίσης η φαντασίωση ότι τα δύο καθεστώτα μπορούν να έρθουν κοντά για να συνεργαστούν για την επίλυση των επειγόντων ζητημάτων της εποχής μας: την κλιματική αλλαγή, τους αυξανόμενους αυταρχισμούς, την οικονομική επισφάλεια κ.λπ. Η τελευταία φορά που τα καθεστώτα των ΗΠΑ και της Κίνας συνεργάστηκαν ειρηνικά σηματοδότησε τη μαζική προλεταριοποίηση και εκμετάλλευση εκατοντάδων εκατομμυρίων Κινέζων εργατών για τις καταναλωτικές αγορές του παγκόσμιου Βορρά. Πρέπει να ενισχύσουμε –και στην περίπτωση της Κίνας, να ξαναχτίσουμε- τα ανεξάρτητα κινήματα παντού για να θέσουμε μια πολιτική πρόκληση σε αυτά τα έθνη-κράτη, αντί να ελπίζουμε, όπως είπε κάποτε η Λούξεμπουργκ, "στην ουτοπία ενός ιστορικού συμβιβασμού μεταξύ προλεταριάτου και αστικής τάξης για να "μετριάσουμε" τις ιμπεριαλιστικές αντιθέσεις μεταξύ των καπιταλιστικών κρατών" [35]. Με αυτόν τον τρόπο, η Αριστερά πρέπει να επικεντρωθεί στην οικοδόμηση δεσμών μεταξύ εκείνων που αντιστέκονται στον αμερικανικό και τον κινεζικό ιμπεριαλισμό, αντιπαλεύοντας την εσωτερική αφήγηση της πολιτισμικής αντιπαλότητας που μας έχουν επιβάλει οι φιλελεύθεροι και οι κυρίαρχες ελίτ.

Federico Fuentes: Έχετε επικρίνει τα όρια της καμπάνιας "Κανένας νέος ψυχρός πόλεμος" που προωθούν τμήματα του κινήματος ειρήνης και της αριστεράς. Γιατί συμβαίνει αυτό; Τι είδους ειρηνευτικές πρωτοβουλίες θα έπρεπε να προωθήσει η Αριστερά; Οραματίζεστε δυνατότητες προώθησης μιας κοινής πολιτικής/αρχιτεκτονικής ασφάλειας που να προωθεί μια πιο ειρηνική και συνεργατική κατάσταση και ταυτόχρονα να δίνει προτεραιότητα στις ανάγκες των μικρών εθνών έναντι των μεγαλύτερων δυνάμεων;

Promise Li: Πέρυσι, για το Σοσιαλιστικό Φόρουμ των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών της Αμερικής (DSA) [36], επισήμανα τους περιορισμούς του πλαισίου "Κανένας νέος Ψυχρός Πόλεμος", επειδή το σύνθημα όχι μόνο δεν προσφέρει συγκεκριμένες λύσεις για όσους αντιμετωπίζουν την απειλή της επιτήρησης και της καταστολής από την Κίνα, αλλά και επειδή αυτό το πλαίσιο δεν μας επιτρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η οικονομική αλληλεξάρτηση συνεχίζει να δομεί τις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις. Δεν λέω ότι ο λόγος του Ψυχρού Πολέμου επισκιάζει εντελώς τη σύγχρονη δυναμική: Ο ορισμός του Γκιλμπέρτ Ατσκάρ για τον Νέο Ψυχρό Πόλεμο ως ετοιμότητα για πόλεμο μεταξύ των διαφόρων μεγάλων δυνάμεων είναι χρήσιμος για την κατανόηση των πολιτικών και οικονομικών αποφάσεων βασικών τμημάτων των κυρίαρχων τάξεων, ιδίως του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος [37] . Αλλά η δυναμική του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού πηγαίνει πέρα από αυτό. Τα συμφέροντα άλλων βασικών τομέων του κεφαλαίου υπερβαίνουν επίσης αυτό. Όπως το θέτει ο Τόμας Φάζι, "η μεγαλύτερη αντίσταση στον νέο Ψυχρό Πόλεμο δεν προέρχεται από ένα παγκόσμιο κίνημα ειρήνης, αλλά από τις αίθουσες συνεδριάσεων των δυτικών επιχειρήσεων" [38].

Το πραγματικό ερώτημα λοιπόν είναι, πώς μπορεί να μοιάζει ένα αντιπολεμικό και φιλειρηνικό κίνημα που μπορεί να θέσει μια ξεκάθαρα αντικαπιταλιστική προοπτική, χωρίς να απορρίπτει τα διαφορετικά κινήματα; Υπήρξαν χρήσιμες προσπάθειες να μιλήσουμε για μεταρρυθμίσεις στα σημερινά παγκόσμια πλαίσια ασφάλειας, όπως τα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ), από τον Τάρας Μπίλους [39] και τον Τρεντ Τρεπανιέ [40] , μεταξύ άλλων. Αλλά μια γνήσια πολιτική ασφάλειας που προάγει την ειρήνη και προστατεύει το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση μπορεί να προκύψει μόνο μετά από μια επαναστατική ρήξη με τον καπιταλισμό σε όλο τον κόσμο. Για ένα τόσο τεράστιο έργο, το πιο επείγον συστατικό αυτή τη στιγμή δεν είναι ο υπολογισμός ενός ακριβούς προγράμματος ή σχεδίου για αυτή την αρχιτεκτονική ασφάλειας, αλλά η μεγιστοποίηση του χώρου για τα ανεξάρτητα κινήματα να αναπτυχθούν, να κινητοποιηθούν και να αναπτύξουν πολιτικές λύσεις συλλογικά. Με αυτή την έννοια, εμπνέομαι από την παρόρμηση της Αργεντινής φεμινίστριας Βερόνικα Γκάγκο να θεμελιώσει την αντίληψή της για μια "φεμινιστική διεθνή" στη "φεμινιστική απεργία". Αντί να δίνει προτεραιότητα σε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο για την ασφάλεια και τη λογοδοσία στο σημερινό σύστημα, ιδίως σε σχέση με τις γυναικοκτονίες στη Λατινική Αμερική, η Γκάγκο αντιλαμβάνεται ότι "μια στρατηγική οργάνωσης και αυτοάμυνας" προκύπτει από την ενδυνάμωση των μαζών να αναπτύξουν "μια συλλογική πρακτική που επιδιώκει να κατανοήσει τις σχέσεις υποταγής και εκμετάλλευσης" με τους δικούς τους όρους [41]. Μια τέτοια προοπτική "απορρίπτει τις θεσμικές απαντήσεις που ισχυροποιούν τον διαχωρισμό του προβλήματος και που επιδιώκουν την επίλυσή του μέσω μιας νέας κυβερνητικής υπηρεσίας ή ενός νέου προγράμματος".
Τα κινήματα του περασμένου έτους μας έδειξαν ότι η καλύτερη "ασφάλεια" για τους εργαζόμενους δεν ξεκινά από ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που θα προσαρμόσει το καπιταλιστικό σύστημα σε διαφορετικούς όρους, αλλά από την αμφισβήτηση της ίδιας της νομιμότητας των υφιστάμενων θεσμών που ψευδώς ισχυρίζονται ότι εγγυώνται την ασφάλειά μας. Οι εργάτες της Zhengzhou στο εργοστάσιο της Foxconn υπερασπίστηκαν τους εαυτούς τους με την εξέγερση και από τα αυξανόμενα ποσοστά μόλυνσης από το COVID-19 και από τις κακές συνθήκες διαβίωσης που τους επιβλήθηκαν από εταιρείες που εργάζονται που είχαν την έγκριση της τοπικής κυβέρνησης για να τους κλειδώσουν στους χώρους εργασίας τους με το πρόσχημα του ελέγχου της πανδημίας. Το 2018, οι ιθαγενείς ακτιβιστές αντιστάθηκαν στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Ισημερινού -σε συνεργασία με κινεζικές εταιρείες εξόρυξης και αμερικανικές εταιρείες- να παραβιάσει την κυριαρχία των εδαφών τους στον Αμαζόνιο, πραγματοποιώντας πορεία προς το Κίτο [42].

Η πιο αποτελεσματική ειρηνευτική πρωτοβουλία μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με την ενίσχυση των εγχώριων κινημάτων ενάντια στην κυρίαρχη αστική τάξη τους, από τις ΗΠΑ μέχρι την Κίνα, και όχι με το να βλέπουμε το αντιπολεμικό και ειρηνευτικό έργο ως ένα απλό ζήτημα βελτίωσης των παγκόσμιων θεσμών ασφαλείας ή να εναντιωθούμε σε έναν πολεμοκάπηλο σε βάρος άλλων. Κάποια στιγμή, η Αριστερά χρειάζεται ένα ενιαίο και συνεκτικό πολιτικό πρόγραμμα πίσω από το οποίο τα κινήματα θα μπορούν να συσπειρωθούν και να προσδιορίσουν ένα παγκόσμιο πλαίσιο ασφάλειας πέρα από την κυριαρχία του κεφαλαίου. Εν τω μεταξύ, πρέπει να αποκαταστήσουμε την πολιτική συνείδηση των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο προτού μπορέσουμε να μιλήσουμε ουσιαστικά για προγραμματική ενότητα σε με αυτούς τους στόχους.

Federico Fuentes: Βλέπετε δυνατότητες για την οικοδόμηση γεφυρών μεταξύ των αντιιμπεριαλιστικών αγώνων διεθνώς, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα τοπικά κινήματα έχουν διαφορετικές Μεγάλες Δυνάμεις ως κύριο εχθρό τους και επομένως μπορεί να ζητήσουν υποστήριξη (ακόμη και στρατιωτική βοήθεια) από τις διαφορετικές ιμπεριαλιστικές χώρες; Μπορεί η Αριστερά να προωθήσει μια θέση μη συμπόρευσης με μπλοκ (ουδετερότητα) χωρίς να εγκαταλείψει την αλληλεγγύη; Εν ολίγοις, πώς πρέπει να μοιάζει ο σοσιαλιστικός αντιιμπεριαλισμός του 21ου αιώνα;

Promise Li: Απολύτως - ο λόγος για τον οποίο είμαι πρόθυμος να τονίσω την επιμονή της ενδοϊμπεριαλιστικής ή ενδοκαπιταλιστικής αλληλεξάρτησης στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα, παρά την άνοδο των γεωπολιτικών ανταγωνισμών, είναι ότι αυτή η ανάλυση μας παρέχει άμεσα συγκεκριμένους δρόμους για την αριστερή διεθνή αλληλεγγύη. Η κατανόηση της παγκόσμιας οικονομίας ως ανταγωνιστικής ένωσης επιτρέπει στα κινήματα να ανακαλύψουν χώρους όπου διαφορετικές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις ή θεσμοί παραμένουν άρρηκτα συνδεδεμένοι. Σχεδιάζοντας εκστρατείες που στοχεύουν σε αυτές τις περιοχές, τα κινήματα μπορούν να προσφέρουν μια εναλλακτική λύση στις μιλιταριστικές λύσεις που προωθούν οι αμερικανικές, κινεζικές, ρωσικές και άλλες κυρίαρχες ελίτ. Για παράδειγμα, ένα ευρύ κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης ενάντια στους πολυμερείς νεοφιλελεύθερους θεσμούς θα ήταν το κλειδί για έναν σοσιαλιστικό αντιιμπεριαλισμό του 21ου αιώνα. Το ΔΝΤ έχει τόσο τις ΗΠΑ όσο και την Κίνα μεταξύ των δύο από τα τρία ανώτερα μέλη του με δικαίωμα ψήφου, όπου συνεργάζονται τακτικά, όπως ακριβώς η Κίνα έχει σιωπηλά εγκρίνει τις αποφάσεις των ΗΠΑ για το κλίμα, το εμπόριο και άλλες πολιτικές σε διεθνείς οργανισμούς [43]. Μια πραγματική εκστρατεία κατά αυτών των θεσμών θα ήταν αντίθετη με τον καμπισμό, ο οποίος θέτει ένα ψευδές δυαδικό σύστημα μεταξύ του δυτικού μπλοκ και των πρωταθλητών της πολυπολικότητας - οι οποίοι συνεργάζονται μεταξύ τους.

Οι κοινές καμπάνιες κατά του ΔΝΤ, της BlackRock και της Vanguard μπορούν να δώσουν νέο έδαφος για να ξεφύγουμε από το αδιέξοδο μεταξύ διαφορετικών αντιιμπεριαλιστικών κινημάτων που συχνά αντιπαρατίθενται μεταξύ τους, ενώ παράλληλα θα προσφέρουν μια ξεκάθαρη εναλλακτική λύση στις φιλελεύθερες εναλλακτικές λύσεις. Οι εκκλήσεις προς το ΔΝΤ να καταργήσει το ουκρανικό χρέος ή για αντίσταση στις νεοφιλελεύθερες συμφωνίες του Ουκρανού προέδρου Βολοντιμίρ Ζελένσκι με την BlackRock για τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση της Ουκρανίας είναι συμβατές με παρόμοιες καμπάνιες για άλλες περιοχές του παγκόσμιου Νότου, όπως η Σρι Λάνκα. Σε ένα άλλο παράδειγμα, θα πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε ότι η οικονομική σταθερότητα της Κίνας βασίζεται εν μέρει στην τεράστια αγορά εισαγωγών της στο Ισραήλ και, με τη σειρά του, το Ισραήλ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις κινεζικές εισαγωγές για την ανάπτυξη των υποδομών. Η εκστρατεία μποϊκοτάζ, αποεπένδυσης και κυρώσεων (BDS) σε αλληλεγγύη με την παλαιστινιακή αντίσταση θα επωφεληθεί στην πραγματικότητα από την υποστήριξη όσων αντιστέκονται στο κινεζικό κράτος στο εξωτερικό. Από την άλλη πλευρά, η εμβάθυνση των σχέσεων μεταξύ των δύο κινημάτων, τα οποία επί του παρόντος έχουν λίγες αλληλεπιδράσεις, μπορεί να προσφέρει συγκεκριμένους τρόπους για τις κοινότητες των Κινέζων, των Χονγκ Κονγκ και άλλων αντιφρονούντων της διασποράς να αντισταθούν στο κινεζικό κράτος, αλλά πέρα από τις λύσεις που προσφέρει η φανατική δεξιά. Η καλλιέργεια της αλληλεγγύης μεταξύ των καμπανιών, που συχνά θεωρούνται διαφορετικές, πρακτικά ενισχύει η μία την άλλη. Μπορεί να προσφέρει πραγματικές εναλλακτικές λύσεις πέρα από τον δυτικό μιλιταρισμό, χωρίς να υποβαθμίζει τις απειλές από άλλους ιμπεριαλιστές, όπως η Κίνα και η Ρωσία. Η βασική ιδέα πίσω από αυτές τις προτάσεις είναι ότι η Αριστερά πρέπει να διατυπώσει πρακτικά αιτήματα και καμπάνιες που μπορούν να μετακινήσουν τις μάζες προς έναν επαναστατικό ορίζοντα διαφορετικό από τους φιλελεύθερους. Τα αφηρημένα συνθήματα περί "διεθνούς αλληλεγγύης της εργατικής τάξης από τα κάτω" δεν αρκούν. Δεν πρέπει να απορρίψουμε τη δυνατότητα πλατιών συνασπισμών σε ορισμένα ζητήματα με άλλες ομάδες πέρα από την αριστερά, αλλά πρέπει να επικεντρωθούμε στην οικοδόμηση καμπανιών που μπορούν να ενισχύσουν την πολιτική ανεξαρτησία της αριστεράς.

Οι σοσιαλιστές πρέπει να υπερασπιστούν το δικαίωμα των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων ενάντια σε ξένες δυνάμεις να ζητούν όπλα από όπου μπορούν, όπως ακριβώς έκαναν οι σοσιαλιστές όταν οι Ισπανοί δημοκρατικοί ζήτησαν όπλα από τα καπιταλιστικά κράτη ενάντια στη φασιστική κυριαρχία κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου.
Ταυτόχρονα, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι οι δυτικές χώρες χρησιμοποιούν ως εργαλεία την Ουκρανία και την Ταϊβάν, για παράδειγμα, για να επεκτείνουν μαζικά τους ιμπεριαλιστικούς στρατιωτικούς προϋπολογισμούς τους. Ανεξάρτητα από το ποια είναι η θέση του καθενός σχετικά με τους Ουκρανούς που λαμβάνουν όπλα από τη Δύση, θα πρέπει να είναι σαφές ότι το ζήτημα των όπλων δεν θα πρέπει να είναι ο απόλυτος ορίζοντας για τη διεθνή αλληλεγγύη της αριστεράς. Τα φιλελεύθερα "γεράκια" ζητούν την αύξηση της προμήθειας όπλων στην Ουκρανία και η Αριστερά πρέπει να σκεφτεί πώς η οργάνωσή μας μπορεί να διαφοροποιηθεί από αυτούς, όχι απλώς να ακολουθήσει τους φιλελεύθερους και να πιέσει άκριτα για περισσότερα.
Μπορούμε να υποστηρίξουμε το δικαίωμα των Ουκρανών να ζητήσουν όπλα, όπως και να αντιταχθούμε σε κάθε προσπάθεια των δυτικών ιμπεριαλιστών να χρησιμοποιήσουν την αμυντική και ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ουκρανία ως δικαιολογία για να αυξήσουν τους στρατιωτικούς προϋπολογισμούς και τις υποδομές. Από την άλλη πλευρά, όσοι εστιάζουν όλες τις προσπάθειές τους στην εναντίωση στις αποστολές όπλων, χωρίς να βάζουν πλάτη για να στηρίξουν τον αγώνα της Ουκρανίας για αυτοάμυνα και να τον γεφυρώσουν με άλλους απελευθερωτικούς αγώνες, δεν ασκούν αντιιμπεριαλισμό. Το σύνθημα του Καρλ Λίμπκνεχτ "ο κύριος εχθρός είναι στο εσωτερικό" δεν σημαίνει ότι απεμπολούμε τη βασική σοσιαλιστική ευθύνη της διεθνούς αλληλεγγύης με τους καταπιεσμένους λαούς που αγωνίζονται ενάντια σε άλλους εχθρούς στο εξωτερικό. Είναι ευθύνη της Αριστεράς να αντιταχθεί τόσο στους ιμπεριαλιστικούς στρατιωτικούς προϋπολογισμούς στο εσωτερικό όσο και να ανακαλύψει εναλλακτικούς τρόπους επέκτασης της αλληλεγγύης στο εξωτερικό.


 

ΠΗΓΗ: https://links.org.au

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr


 

https://links.org.au/us-china-rivalry-antagonistic-cooperation-and-anti-imperialism-21st-century

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: 

[1] https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1916/imp-hsc/ch09.htm

[2] https://www.marxists.org/archive/luxemburg/1913/accumulation-capital/ch31.htm

[3] https://www.marxists.org/archive/bukharin/works/1917/imperial/04.htm

[4] https://www.nytimes.com/2023/02/03/business/china-mexico-trade.html

[5] https://monthlyreview.org/2021/07/01/china-imperialism-or-semi-periphery/

[6] https://thenextrecession.wordpress.com/2021/09/30/iippe-2021-imperialism-china-and-finance/

[7] https://links.org.au/twenty-first-century-imperialism-multipolarity-and-capitalisms-final-crisis

[8] http://en.kremlin.ru/events/president/news/66181

[9] https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1916/imp-hsc/ch09.htm

[10] https://www.historicalmaterialism.org/blog/socialist-internationalism-and-ukraine-war

[11] https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1914/self-det/ch01.htm

[12] https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1915/csi/vi.htm

[13] https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1916/jan/x01.htm

[14] https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1914/self-det/ch02.htm

[15] https://www.versobooks.com/en-gb/products/2189-the-meaning-of-the-second-world-war

[16] https://www.infoescola.com/historia-do-brasil/polop/

[17] https://www.marxists.org/portugues/tematica/livros/diversos/polop.htm

[18] https://www.cadtm.org/Western-Imperialism-and-the-Role-of-Sub-imperialism-in-the-Global-South

[19] https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2016/09/09/world-bank-group-new-development-bank-lay-groundwork-for-cooperation

[20] https://mg.co.za/article/2017-03-31-00-brics-joins-the-reigning-world-order/

[21] https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/18681026231188140

[22] https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/anti.12725

[23] https://crudeaccountability.org/the-caspian-pipeline-consortium-russian-and-western-accountability-in-the-oil-and-gas-sector-during-wartime/

[24]   https://truthout.org/articles/is-brics-an-anti-colonial-formation-worth-cheering-from-the-left-far-from-it/

ΚΑΙ

https://www.elaliberta.gr/διεθνή/9168-είναι-οι-brics-ένας-αντιαποικιακός-σχηματισμός-που-αξίζει-να-επικροτείται-από-την-αριστερά-κάθε-άλλο

[25] https://newlinesmag.com/argument/the-liquid-imperialism-that-engulfed-syria/

[26] https://en.wikipedia.org/wiki/Bandung_Conference

[27] https://brics2023.gov.za/wp-content/uploads/2023/08/Jhb-II-Declaration-24-August-2023-1.pdf

[28] https://monthlyreview.org/2021/07/01/china-imperialism-or-semi-periphery/

[29] https://www.bloomsbury.com/us/beyond-us-hegemony-9781848136175/

[30] https://asiaarttours.com/promise-li-on-hong-kongs-far-right-facing-down-global-trumpism/

[31] https://madeinchinajournal.com/2022/03/08/from-the-chinese-national-character-debates-of-yesterday-to-the-anti-china-foreign-policy-of-today/

[32] https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3538736

[33] https://jacobin.com/2023/07/us-government-anti-china-mccarthyism-biden-administration-house-select-committee

[34] https://hongkongfp.com/2023/09/02/explainer-hong-kongs-national-security-crackdown-month-38/

[35] https://www.marxists.org/archive/luxemburg/1915/anti-critique/ch06.htm

[36] https://socialistforum.dsausa.org/issues/spring-2022/china-the-chinese-diaspora-and-internationalism-from-below/

[37] https://www.haymarketbooks.org/books/2053-the-new-cold-war

[38] https://unherd.com/2023/06/the-capitalists-are-revolting-over-china/

[39] https://www.opendemocracy.net/en/odr/a-letter-to-the-western-left-from-kyiv/

[40] https://socialistforum.dsausa.org/issues/winter-spring-2023/taiwan-and-self-determination-as-a-core-principle/

[41] https://www.versobooks.com/en-gb/blogs/news/4935-theses-on-the-feminist-revolution

[42] https://www.aljazeera.com/news/2018/11/15/ecuadors-indigenous-march-over-600km-to-demand-an-end-to-mining

[43] https://braveneweurope.com/michael-hudson-patrick-bond-china-a-sub-imperial-ally-of-the-west


 

[Μετάφραση: elaliberta.gr]

Promise Li