Ανακοίνωση του Εκτελεστικού Γραφείου της 4ης Διεθνούς
Τον Αύγουστο του 2026 καταγράφηκε η πιο ζεστή ημέρα που έχει σημειωθεί ποτέ. Ρεκόρ θερμοκρασίας, μακρύτεροι και πρώιμοι καύσωνες, βίαια φαινόμενα όπως τυφώνες, κατάρρευση παγετώνων και πλημμύρες: οι καταστροφές έχουν γίνει πιο συχνές, έντονες και θανατηφόρες. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα αναμένεται να επιδεινωθούν περαιτέρω με την επίδραση του Ελ Νίνιο, το οποίο επιδεινώνεται από την υπερθέρμανση του πλανήτη. Οι ανθρώπινες, κοινωνικές και υγειονομικές συνέπειες είναι δραματικές, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, φέρνοντας την απειλή μιας επιδεινούμενης επισιτιστικής κρίσης, μιας αναγκαστικής εκτόπισης των πιο ευάλωτων πληθυσμών και της επανεμφάνισης μολυσματικών ασθενειών.
Δεν πρόκειται για ένα παροδικό φαινόμενο, αλλά για μια εκδήλωση της κλιματικής ανατροπής που προκαλείται από έναν παραγωγίστικο καπιταλισμό άρρηκτα συνδεδεμένο με τα ορυκτά καύσιμα. Είναι πλέον παραδεκτό ότι το όριο της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,5 °C θα ξεπεραστεί.
Οι ηγέτες δεν εξετάζουν πλέον το ενδεχόμενο να αποτρέψουν την υπέρβαση αυτού του ορίου· στην καλύτερη περίπτωση, θα ήθελαν να την περιορίσουν μέσω εξαιρετικά αμφίβολων «τεχνολογικών λύσεων», συνεχίζοντας όμως να καίνε άνθρακα, φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Αυτό, προφανώς, είναι αδύνατο!
Ακόμα χειρότερα, καθώς το σύστημά τους φτάνει στα όριά του, οι καπιταλιστές αναζητούν νέες ευκαιρίες κέρδους στους τομείς της αγροτοβιομηχανίας, των όπλων και της τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται για βιομηχανίες που εκπέμπουν μεγάλες ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου, σπαταλούν ενέργεια, και ευθύνονται για την κατάρρευση της βιοποικιλότητας και την αρπαγή γης εις βάρος της επισιτιστικής κυριαρχίας.
Υπάρχει μια πολύ πραγματική απειλή να βυθιστούμε σε έναν κατακλυσμό, του οποίου οι τρέχουσες τραγωδίες προσφέρουν απλώς μια αμυδρή πρόγευση.
Η άνοδος των σκοταδιστικών, ακροδεξιών και κλιματοσκεπτικιστικών δυνάμεων σε όλο τον κόσμο αντιπροσωπεύει ένα ποιοτικό άλμα -τόσο στην επιτάχυνση των εγκληματικών πολιτικών όσο και στις επιλεκτικές, ρατσιστικές, σεξιστικές και αποικιοκρατικές μορφές προσαρμογής που ωφελούν μια προνομιούχα μειονότητα. Υπό αυτή την έννοια, ο αγώνας για κλιματική δικαιοσύνη και ο αντιφασιστικός αγώνας είναι αδιαχώριστοι.
Είναι πλέον απαραίτητο να συνδυαστούν η προσαρμογή και η άμβλυνση: δηλαδή, η άμεση προστασία απέναντι στις επιβλαβείς επιπτώσεις της κλιματικής κατάρρευσης για όσους πλήττονται περισσότερο (ηλικιωμένοι, παιδιά, έγκυες γυναίκες, χρόνια πάσχοντες, κ.λπ.) παράλληλα με τον αγώνα κατά των βαθιών αιτίων –της καύσης ορυκτών καυσίμων, της αποδάσωσης και της αγροτοβιομηχανίας.
Η 4η Διεθνής έχει ως στόχο να συμβάλει στην οικοδόμηση ενός διεθνιστικού μαζικού κινήματος για κοινωνική και κλιματική δικαιοσύνη.
Το κίνημα αυτό πρέπει να επεξεργαστεί με τους ίδιους τους ανθρώπους που πλήττονται πιο άμεσα, προκειμένου να αναπτύξει ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης που θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα προσαρμογής σε τομείς όπως η παροχή βοήθειας σε περιπτώσεις καταστροφών και η προστασία του πληθυσμού, η στέγαση, η υγειονομική περίθαλψη, η απασχόληση, τα σχολεία και τα νοσοκομεία, ο χωροταξικός σχεδιασμός, η πολεοδομική πολιτική, η διαχείριση των υδάτων, η γεωργική πολιτική, το άσυλο,... Μια προσαρμογή δημόσια, δημοκρατική, κοινωνική και φεμινιστική.
Χρειαζόμαστε επειγόντως πλήρως χρηματοδοτημένα προστατευτικά μέτρα κατά των δασικών πυρκαγιών, των πλημμυρών και των κακών σοδειών. Παλεύουμε τόσο ενάντια στις άμεσες επιπτώσεις όσο και στις βαθιές αιτίες της οικολογικής κατάρρευσης.
Ένα τέτοιο σχέδιο είναι αδιαχώριστο από τον αγώνα για μαζική και ταχεία μείωση των εκπομπών: στοχοποιώντας τις καταναλωτικές συνήθειες των πλουσιότερων (ιδιωτικά τζετ, σούπερ-γιοτ, κ.λπ.)· ενισχύοντας και συνδυάζοντας διάφορες εκστρατείες κατά άχρηστων και καταστροφικών έργων (οδικές υποδομές, κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης, εκμετάλλευση φυσικών πόρων, μεγα-έργα για εμπορικά καταστήματα, μεταφορές ή αθλητικές εγκαταστάσεις, κ.λπ.) με προσπάθειες για την προστασία των δασών και των υγροτόπων· με την προώθηση οικολογικών και κοινωνικών αιτημάτων, όπως οι δωρεάν δημόσιες συγκοινωνίες και η αγροτο-οικολογία -χωρίς να ξεχνάμε τη μείωση του ωραρίου εργασίας και της έντασή της-, απαιτώντας ταυτόχρονα τον αφοπλισμό των «εγκληματιών του κλίματος» στους τομείς των χρηματοοικονομικών, της ενέργειας και της αγροτοβιομηχανίας.
Αυτό το κίνημα πρέπει να συνδεθεί με κινητοποιήσεις ενάντια στον μιλιταρισμό και τον ιμπεριαλισμό, καθώς και για υποστήριξη της αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη, της αγροτικής μεταρρύθμισης και των αιτημάτων της εργατικής τάξης σχετικά με το κόστος διαβίωσης.
Σε έναν κόσμο που τυλίγεται στις φλόγες, αντιτιθέμεθα στην πορεία προς στρατιωτικοποίηση που ακολουθούν τα καπιταλιστικά κράτη. Πρέπει να εστιάσουμε τις δυνάμεις μας στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής αντί να τις σπαταλάμε πολεμώντας μεταξύ μας. Η γενοκτονία στην Παλαιστίνη, η εισβολή στην Ουκρανία και η επίθεση κατά του Ιράν είχαν όλες τους καταστροφικές περιβαλλοντικές συνέπειες.
Αντιτασσόμαστε στον κλιματικό αρνητισμό της ακροδεξιάς, ο οποίος εξυπηρετεί μόνο τα συμφέροντα των δισεκατομμυριούχων υποστηρικτών της, ...ακριβώς εκείνων που χτίζουν υπόγεια καταφύγια για να επιβιώσουν από την οικολογική κατάρρευση, την ώρα που αρνούνται την ύπαρξή της.
Υποστηρίζουμε την ελευθερία κυκλοφορίας. Στεκόμαστε αλληλέγγυοι σε όλους τους ανθρώπους που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω πολέμου, φτώχειας και κλιματικής κατάρρευσης. Υποστηρίζουμε επίσης το δικαίωμα των αυτοχθόνων κοινοτήτων να υπερασπίζονται τη γη τους ενάντια στην εκμετάλλευση φυσικών πόρων, τη ρύπανση και τη λεηλασία. Θα έπρεπε να έχουν το δικαίωμα να ασκήσουν βέτο σε οποιοδήποτε έργο απειλεί τα εδάφη, τα μέσα διαβίωσής τους και τον πολιτισμό τους.
Δεν τρέφουμε καμία αυταπάτη σχετικά με τη διαδικασία των COP, ωστόσο αυτές οι σύνοδοι κορυφής μπορούν να προσφέρουν μια ευκαιρία στο παγκόσμιο κίνημα να αμφισβητήσει τους καπιταλιστές πολιτικούς και τις μεγάλες εταιρείες. Οι επιστήμονες -συμπεριλαμβανομένων των κλιματολόγων- αμφισβητούν τις τεχνολογικές λύσεις και το δόγμα του παραγωγισμού και του καπιταλισμού· αποτελούν πολύτιμοι σύμμαχοι.
Η 4η Διεθνής ξεκινά μια παγκόσμια καμπάνια κατά των κέντρων δεδομένων για την τεχνητή νοημοσύνη.
Ενθαρρύνει όλες τις οργανώσεις της να συμμετάσχουν στα κινήματα που αντιτίθενται σε αυτές τις ρυπογόνες υποδομές, που είναι τόσο αδηφάγες σε ενέργεια, νερό και γη.
Αυτή η εκστρατεία έχει τις ρίζες της στις κοινότητές μας και στους χώρους εργασίας μας, κινητοποιώντας τους κατοίκους των περιοχών μας, ακτιβιστές για το κλίμα και πολλούς άλλους.
Πέρα όμως από αυτό, καταπολεμούμε και το ίδιο το όραμα της κοινωνίας που βρίσκεται πίσω από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει τις δυνατότητες επιτήρησης του κράτους έναντι του πληθυσμού και τις στρατιωτικές δυνατότητες έναντι των λαών. Επιδεινώνει τον εξορυκτικισμό και τις καταστροφές του. Συγκεντρώνει περισσότερη εξουσία στα χέρια της καπιταλιστικής τάξης εις βάρος των εργατών και των αγροτών.
Σε μια εποχή που σημαδεύεται από οικολογική κατάρρευση και από την άνοδο του ακροδεξιού αυταρχικού καπιταλισμού, χρειαζόμαστε ένα μαζικό κίνημα με ένα πρόγραμμα αντίστασης που να περιλαμβάνει μια στρατηγική για να πάρουμε την πολιτική εξουσία από τα χέρια των καπιταλιστών, προκειμένου να οικοδομήσουμε μια διαφορετική κοινωνία -μια κοινωνία που να είναι καλή, πραγματικά ανθρώπινη και οικοσοσιαλιστική. Πρέπει, επομένως, να συνεχίσουμε να διαδίδουμε και να εμπλουτίζουμε το Μανιφέστο για μια Οικοσοσιαλιστική Επανάσταση.
Αγωνιζόμαστε για να θέσουμε σε εφαρμογή τις ιδέες του επαναστατικού μας μανιφέστου ενάντια στον παγκόσμιο καπιταλισμό: το ζήτημα δεν είναι απλώς να αμφισβητήσουμε τους καπιταλιστές, είναι για να τους ανατρέψουμε και να οικοδομήσουμε μια καλύτερη ζωή για όλους, σε μια βιώσιμη σχέση με τη Γη. Έχουμε έναν κόσμο να κερδίσουμε!
12 Οκτωβρίου 2026
Μετάφραση ΤΠΤ - “4”